Trang chủ » Viễn thông công nghệ » Thiết bị chuyển mạch là gì? Chức năng và cách chọn switch

Thiết bị chuyển mạch là gì? Chức năng và cách chọn switch

Bạn cắm thêm hàng chục thiết bị vào mạng nhưng router của nhà mạng đã hết cổng? Thiết bị chuyển mạch chính là lời giải cho tình huống này. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ switch là gì, làm những việc gì, có mấy loại và quan trọng nhất là khi nào gia đình bạn thật sự cần đến nó, dưới góc nhìn của một đơn vị cung cấp internet như FPT Telecom.

Thiết bị chuyển mạch là gì?

Thiết bị chuyển mạch, hay còn gọi là switch, là một thiết bị mạng dùng để kết nối nhiều đoạn mạng và nhiều thiết bị đầu cuối lại với nhau theo mô hình hình sao. Trong mô hình này, switch đóng vai trò là điểm trung tâm, mọi máy tính, máy in, camera hay đầu thu đều nối dây về nó. Khi một thiết bị gửi dữ liệu đi, switch sẽ nhận và chuyển tiếp gói tin đó tới đúng thiết bị đích trong mạng nội bộ, thay vì phát tràn lan ra toàn mạng. Nhờ vậy, hệ thống mạng cục bộ hoạt động gọn gàng, nhanh và ít tắc nghẽn hơn.

Nói một cách dễ hình dung, nếu coi mạng nội bộ là một giao lộ đông đúc thì switch giống như người điều phối luồng xe, biết chính xác mỗi gói dữ liệu cần đi về hướng nào để không gây kẹt. Đây là lý do switch xuất hiện trong gần như mọi hệ thống mạng LAN, từ nhà ở, văn phòng nhỏ cho tới trung tâm dữ liệu lớn.

Thiết bị chuyển mạch là gì trong mạng
Thiết bị chuyển mạch là gì trong mạng

Phần lớn switch phổ thông hoạt động ở tầng 2, tức tầng liên kết dữ liệu trong mô hình OSI. Ở tầng này, switch nhận diện thiết bị thông qua địa chỉ MAC, một mã định danh duy nhất gắn trên card mạng của mỗi thiết bị. Bên cạnh đó còn có dòng switch hoạt động ở tầng 3, có thêm khả năng định tuyến gần giống router, sẽ được nói rõ ở phần phân loại bên dưới. Việc nắm được switch làm việc dựa trên địa chỉ MAC sẽ giúp bạn hiểu vì sao nó chuyển dữ liệu chính xác đến từng thiết bị.

Thiết bị chuyển mạch dùng để làm gì? 

Chức năng của thiết bị chuyển mạch không chỉ dừng ở việc nối dây cho nhiều máy. Switch là bộ não điều phối luồng dữ liệu trong mạng nội bộ, quyết định gói tin nào đi cổng nào và đi với tốc độ ra sao. Dưới đây là những nhiệm vụ chính của switch mà bạn nên biết để hiểu vai trò thật sự của nó.

Chuyển tiếp khung dữ liệu theo địa chỉ MAC

Đây là nhiệm vụ cốt lõi. Khi nhận một khung dữ liệu, switch đọc địa chỉ MAC đích rồi gửi gói tin ra đúng cổng kết nối tới thiết bị nhận, thay vì gửi cho tất cả. Cách làm có chọn lọc này giúp tận dụng băng thông hiệu quả, giảm va chạm dữ liệu và hạn chế tắc nghẽn trong mạng LAN.

Học và lưu bảng địa chỉ MAC

Mỗi khi có một khung dữ liệu đi vào, switch đọc địa chỉ MAC nguồn và tự động ghi lại vào bảng địa chỉ MAC của mình, kèm theo cổng tương ứng. Nhờ khả năng tự học này, switch ngày càng biết rõ thiết bị nào nằm ở cổng nào, từ đó lập một đường kết nối ảo giữa hai cổng cần trao đổi và truyền dữ liệu chính xác hơn theo thời gian.

Chức năng của thiết bị chuyển mạch switch
Chức năng của thiết bị chuyển mạch switch

Chia nhỏ mạng, hỗ trợ full-duplex và VLAN

Switch coi mỗi cổng như một đoạn mạng riêng, gọi là microsegment, nên các thiết bị không phải chia sẻ băng thông như khi dùng hub. Thiết bị còn hỗ trợ chế độ song công full-duplex, cho phép gửi và nhận dữ liệu cùng lúc. Với dòng cao cấp, switch còn tạo được VLAN để tách mạng con riêng biệt, kiểm soát broadcast và áp dụng QoS nhằm ưu tiên các luồng quan trọng. Đây là những chức năng của thiết bị chuyển mạch mà hub đơn giản không có.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của switch

Để hiểu vì sao switch chuyển dữ liệu nhanh và ổn định, bạn nên biết sơ qua về cấu tạo của nó. Một thiết bị chuyển mạch gồm hai phần chính phối hợp với nhau là phần cứng và phần mềm.

Phần cứng

Phần cứng bao gồm các cổng Ethernet để cắm dây mạng, bộ xử lý, bộ nhớ lưu bảng địa chỉ MAC và bo mạch chủ liên kết toàn bộ. Số lượng cổng quyết định switch có thể nối bao nhiêu thiết bị cùng lúc, thường gặp là loại 5, 8, 16, 24 hay 48 cổng. Tốc độ mỗi cổng, ví dụ chuẩn Gigabit, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng truyền tải dữ liệu nội bộ.

Phần mềm và nguyên lý chuyển tiếp

Phần mềm là hệ điều hành cài sẵn bên trong, điều khiển cách switch tiếp nhận, tra cứu và chuyển tiếp gói tin giữa các cổng. Khi một gói đi vào, switch đọc phần tiêu đề để xác định địa chỉ đích, đối chiếu với bảng địa chỉ MAC rồi đẩy gói ra đúng cổng. Cả quá trình diễn ra trong tích tắc và lặp lại liên tục, đó là nguyên lý giúp mạng nội bộ luôn thông suốt.

Cấu tạo thiết bị chuyển mạch switch
Cấu tạo thiết bị chuyển mạch switch

Phân loại các loại switch phổ biến

Việc phân loại switch giúp bạn khoanh vùng đúng loại cần mua trước khi xem giá. Có nhiều cách phân loại, nhưng ba tiêu chí thực tế và dễ áp dụng nhất là theo khả năng quản lý, theo tầng hoạt động và theo tính năng cấp nguồn.

Switch quản lý và không quản lý

Switch không quản lý, tức unmanaged, là loại cắm dây là chạy, không cấu hình, giá rẻ và phù hợp với gia đình hoặc văn phòng nhỏ. Ngược lại, switch quản lý, tức managed, cho phép người dùng vào cấu hình để tạo VLAN, đặt QoS, giám sát lưu lượng và tăng bảo mật. Sự khác nhau giữa switch quản lý và không quản lý nằm ở mức độ kiểm soát mà bạn cần, đổi lại loại quản lý có chi phí cao hơn.

Switch Layer 2 và Switch Layer 3

Xét theo tầng hoạt động, switch layer 2 và layer 3 là hai nhóm phổ biến. Switch Layer 2 làm việc ở tầng liên kết dữ liệu, chuyển tiếp dựa trên địa chỉ MAC, mạnh về tốc độ trong nội bộ. Switch Layer 3 bổ sung khả năng định tuyến theo địa chỉ IP, hoạt động gần giống router, thích hợp cho hệ thống nhiều VLAN cần thông tuyến với nhau. Với nhà ở thông thường, switch layer 2 đã quá đủ.

Phân loại switch thiết bị chuyển mạch
Phân loại switch thiết bị chuyển mạch

Switch PoE và switch công nghiệp

Switch PoE là gì là câu hỏi nhiều người lắp camera quan tâm. Đây là dòng switch có khả năng cấp nguồn qua chính dây mạng, gọi là Power over Ethernet, giúp camera IP hay access point hoạt động mà không cần kéo thêm dây điện. Ngoài ra còn có switch công nghiệp thiết kế bền bỉ cho môi trường nhiệt độ cao, nhiều bụi hoặc rung động, thường dùng trong nhà máy.

Loại switch Đặc điểm nổi bật Phù hợp với
Unmanaged Cắm là chạy, không cấu hình, giá rẻ Gia đình, văn phòng nhỏ
Managed Tạo VLAN, QoS, giám sát, bảo mật cao Doanh nghiệp, hệ thống lớn
Layer 3 Định tuyến theo IP, thông tuyến VLAN Mạng nhiều phân vùng
PoE Cấp nguồn qua dây mạng Camera IP, access point

Đường truyền ổn định là nền tảng của mọi hệ thống mạng

Tham khảo các gói Internet FPT cáp quang chuẩn Wifi 6, giá chỉ từ 195.000đ/tháng.

XEM CHI TIẾT GIÁ LẮP ĐẶT

Phân biệt switch với hub và router

Switch, hub và router là ba thiết bị dễ bị nhầm lẫn nhất vì cùng tham gia vào việc kết nối mạng. Tuy nhiên vai trò của chúng khác nhau rõ rệt, hiểu đúng sẽ giúp bạn mua sắm và lắp đặt chính xác.

Switch khác hub thế nào?

Hub là thiết bị cũ, khi nhận dữ liệu sẽ phát ra tất cả các cổng theo kiểu broadcast, nên mọi thiết bị phải chia sẻ chung băng thông và dễ nghẽn. Switch thông minh hơn, gửi dữ liệu đúng cổng đích nhờ bảng địa chỉ MAC, mỗi cổng được hưởng băng thông riêng. Vì thế hiện nay switch gần như thay thế hoàn toàn hub trong mạng mới.

Thiết bị chuyển mạch
Phân biệt Switch và hub

Switch khác router thế nào?

Sự khác nhau giữa switch và router nằm ở phạm vi làm việc. Switch kết nối các thiết bị bên trong cùng một mạng nội bộ LAN. Router là bộ định tuyến, kết nối mạng nội bộ ra mạng bên ngoài như internet, đồng thời đảm nhận chia địa chỉ IP, tường lửa và nhiều tính năng bảo mật. Một cách dễ nhớ, switch lo việc bên trong nhà, router lo cánh cửa ra đường.

Thiết bị chuyển mạch
Sự khác nhau giữa switch và route
Tiêu chí Hub Switch Router
Phạm vi Trong LAN Trong LAN Nối LAN ra WAN
Cách gửi dữ liệu Phát tất cả cổng Đúng cổng đích Định tuyến theo IP
Định danh Không Địa chỉ MAC Địa chỉ IP
Cấp internet Không Không Có

Khi nào nhà dùng internet cần lắp thêm switch?

Bạn nên cân nhắc lắp thêm switch khi modem đã hết cổng LAN mà vẫn còn nhiều thiết bị cần cắm dây như máy tính bàn, đầu thu, máy chủ NAS, dàn camera hay thiết bị nhà thông minh. Văn phòng nhỏ và nhà nhiều tầng cũng là nhóm thường cần thêm switch để mở rộng số điểm kết nối ổn định. Khi đó, một thiết bị chuyển mạch là giải pháp gọn và tiết kiệm.

Cách kết nối switch với modem, router tại nhà

Việc nối switch vào hệ thống có sẵn khá đơn giản, bạn hoàn toàn có thể tự làm. Hãy làm theo các bước dưới đây và lưu ý phần cảnh báo để tránh xung đột mạng.

Bước 1: Chuẩn bị thiết bị

Chuẩn bị switch, nguồn điện đi kèm và đủ dây mạng cho số thiết bị cần nối.

Bước 2: Nối switch với modem hoặc router

Cắm một đầu dây mạng vào cổng LAN trên modem, đầu còn lại cắm vào một cổng bất kỳ trên switch. Không cắm vào cổng WAN nếu thiết bị có cổng này.

Bước 3: Cắm các thiết bị vào switch

Lần lượt nối máy tính, camera, đầu thu vào các cổng còn lại của switch bằng dây mạng.

Bước 4: Kiểm tra kết nối

Bật nguồn switch, chờ đèn tín hiệu các cổng sáng và thử truy cập mạng trên một thiết bị để xác nhận.

Cách kết nối thiết bị chuyển mạch với modem
Cách kết nối thiết bị chuyển mạch với modem

Lưu ý quan trọng trước khi cấu hình: Với switch không quản lý loại cắm là chạy, bạn không cần làm gì thêm. Chỉ khi dùng thêm một router cũ làm switch, bạn mới cần tắt chế độ cấp phát địa chỉ trên thiết bị đó và đổi địa chỉ nội bộ để tránh trùng, nếu không mạng có thể bị xung đột.

Tìm hiểu thêm:

Cách chọn thiết bị chuyển mạch phù hợp nhu cầu

Sau khi đã nắm được cách phân loại switch, việc chọn mua sẽ dễ hơn nhiều. Bạn chỉ cần trả lời ba câu hỏi về số cổng, mức độ quản lý và nhu cầu cấp nguồn.

Số cổng và tốc độ cổng

Đếm số thiết bị cần cắm dây rồi cộng thêm vài cổng dự phòng cho tương lai. Nếu nhà có nhiều thiết bị tốc độ cao, hãy ưu tiên switch chuẩn Gigabit để không bị nghẽn băng thông ở mạng nội bộ.

Chọn loại quản lý hay không quản lý

Nếu chỉ cần thêm cổng cho gia đình, loại không quản lý là lựa chọn gọn nhẹ và tiết kiệm. Nếu cần chia VLAN, ưu tiên lưu lượng hoặc giám sát mạng cho văn phòng, hãy chọn loại quản lý. Đây chính là điểm mấu chốt khi cân nhắc switch quản lý và không quản lý.

Cách chọn thiết bị chuyển mạch switch phù hợp
Cách chọn thiết bị chuyển mạch switch phù hợp

Có cần PoE hay Layer 3 không?

Nếu lắp camera IP hoặc access point ở nơi khó kéo dây điện, switch PoE sẽ rất tiện vì cấp nguồn qua dây mạng. Còn switch layer 2 và layer 3 chỉ tạo khác biệt khi hệ thống của bạn có nhiều VLAN cần định tuyến với nhau, điều hiếm gặp ở nhà ở thông thường.

Dù chọn thiết bị mạng nào, một đường truyền internet ổn định vẫn là gốc rễ. Dưới đây là bảng giá tham khảo các gói Internet cá nhân và gia đình của FPT Telecom để bạn hình dung chi phí.

Gói cước Tốc độ Thiết bị đi kèm Phù hợp Giá cước chỉ từ
Giga 300 Mbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6 Người ở một mình, gia đình nhỏ, căn hộ chung cư 195.000 ₫
Sky 1 Gbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6 Người ở một mình, gia đình nhỏ, căn hộ chung cư 195.000 ₫
Giga F1 300 Mbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6, Access Point Phủ sóng ổn định cho nhà ít tầng, diện tích nhỏ 205.000 ₫
Sky F1 1 Gbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6, Access Point Phủ sóng mạnh cho nhà nhiều tầng, không gian rộng 210.000 ₫
Sky F2 1 Gbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6, 2 Access Point Phủ sóng mạnh cho nhà nhiều tầng, không gian rộng 230.000 ₫

Câu hỏi thường gặp về thiết bị chuyển mạch

Switch và router cái nào lắp trước?

Router lắp trước vì nó là cửa ngõ kết nối internet. Switch nối phía sau router để mở rộng số cổng cho các thiết bị trong mạng nội bộ.

Lắp switch có làm internet nhanh hơn không?

Switch không làm tăng tốc độ gói cước internet. Nó giúp mạng nội bộ ổn định và đủ cổng kết nối, còn tốc độ ra internet do gói cước và đường truyền quyết định.

Nhà chỉ dùng Wifi có cần switch không?

Nếu hầu hết thiết bị kết nối qua Wifi và modem còn cổng trống thì bạn chưa cần switch. Chỉ khi có nhiều thiết bị nối dây vượt số cổng modem mới nên lắp thêm.

Switch PoE dùng cho việc gì?

Switch PoE cấp cả dữ liệu và nguồn điện qua một sợi dây mạng, rất tiện cho camera IP và access point ở vị trí khó kéo dây điện.

Switch không quản lý có an toàn không?

Với gia đình và văn phòng nhỏ, switch không quản lý đủ an toàn vì mạng nội bộ đơn giản. Khi cần chia VLAN hay kiểm soát chặt hơn thì nên chuyển sang loại quản lý.

Tóm lại trong một câu, thiết bị chuyển mạch là giải pháp mở rộng cổng và giữ cho mạng nội bộ thông suốt, nhưng chỉ thật sự cần khi số thiết bị nối dây vượt quá năng lực của modem hay router. Với đa số hộ gia đình phổ thông, một đường truyền internet khỏe cùng thiết bị Wifi 6 chuẩn thường đã đủ dùng, và bạn chỉ nên đầu tư switch khi đã xác định rõ nhu cầu để tránh lãng phí. Nếu còn phân vân về gói cước hay cấu hình mạng phù hợp, đội ngũ của chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn miễn phí qua tổng đài 1900.6600.