Trang chủ » Viễn thông công nghệ » Các loại cáp mạng phổ biến và cách chọn đúng nhu cầu

Các loại cáp mạng phổ biến và cách chọn đúng nhu cầu

Các loại cáp mạng hiện nay rất đa dạng, từ cáp xoắn đôi quen thuộc đến cáp quang tốc độ cao, khiến không ít người băn khoăn khi cần chọn mua hoặc đi dây cho gia đình. Với kinh nghiệm triển khai hạ tầng internet cho hàng triệu hộ, Viễn thông FPT Telecom sẽ giúp bạn hiểu rõ từng loại cáp, cách phân biệt và bí quyết chọn đúng để tận dụng trọn vẹn tốc độ đường truyền.

Cáp mạng là gì và có những loại nào?

Cáp mạng là phương tiện truyền dẫn vật lý dùng để kết nối các thiết bị trong một hệ thống mạng, chẳng hạn nối máy tính với bộ chuyển mạch, modem hay máy in để chia sẻ dữ liệu. Tùy theo quy mô, cấu trúc và lớp vật lý của mạng mà người ta lựa chọn loại cáp phù hợp. Nhìn chung, các loại cáp mạng đang dùng phổ biến được xếp vào ba nhóm chính:

  • Cáp xoắn đôi (Twisted Pair): gồm các cặp dây đồng xoắn vào nhau, là loại phổ biến nhất trong mạng LAN gia đình và văn phòng.
  • Cáp đồng trục (Coaxial): từng được dùng nhiều cho truyền hình cáp và mạng đời cũ, nay ít gặp hơn trong gia đình.
  • Cáp quang (Fiber Optic): truyền tín hiệu bằng ánh sáng qua sợi thủy tinh, cho tốc độ và khoảng cách vượt trội, là nền tảng của internet cáp quang ngày nay.

Việc nắm rõ ba nhóm trong các loại cáp mạng này là bước nền trước khi đi sâu vào từng chuẩn cụ thể và lựa chọn loại cáp phù hợp với nhu cầu của bạn.

Ba nhóm cáp mạng cơ bản: xoắn đôi, đồng trục và cáp quang
Ba nhóm cáp mạng cơ bản: xoắn đôi, đồng trục và cáp quang

Các loại cáp mạng xoắn đôi (Cat5e, Cat6, Cat6A, Cat7, Cat8)

Trong nhóm cáp xoắn đôi, các chuẩn Cat (Category) được phân loại theo băng thông và tốc độ truyền tải. Đây cũng là nhóm trong các loại cáp mạng được quan tâm nhiều nhất khi đi dây tại nhà. Bảng dưới đây tổng hợp nhanh các thông số trước khi đi vào từng chuẩn.

Chuẩn cáp Tốc độ tối đa Băng thông Khoảng cách Ứng dụng phổ biến
Cat5e 1 Gbps 100 MHz 100 m Gia đình, văn phòng nhỏ
Cat6 10 Gbps (dưới 55 m) 250 MHz 55 tới 100 m Văn phòng, phòng game
Cat6A 10 Gbps 500 MHz 100 m Doanh nghiệp, tòa nhà
Cat7 10 Gbps 600 MHz 100 m Hạ tầng mạng chuyên nghiệp
Cat8 40 Gbps 2000 MHz 30 m Trung tâm dữ liệu, máy chủ

Cáp Cat5e

Cat5e (Category 5 enhanced) là bản nâng cấp của Cat5, được sản xuất theo tiêu chuẩn chặt chẽ hơn nên hạn chế nhiễu chéo tốt hơn. Loại cáp này hỗ trợ chuẩn Gigabit Ethernet với tốc độ tối đa khoảng 1 Gbps ở băng thông 100 MHz và đi xa tới 100 m. Nhờ giá hợp lý cùng hiệu năng ổn định, Cat5e vẫn là lựa chọn quen thuộc cho phần lớn gia đình và văn phòng nhỏ tại Việt Nam.

Các loại cáp mạng

Cáp Cat6 / Cat6A

Điểm khác biệt lớn nhất của Cat6 nằm ở lõi nhựa hình chữ thập tách riêng bốn cặp dây, giúp giảm nhiễu và truyền tín hiệu ổn định hơn hẳn Cat5e. Cat6 có thể đạt 10 Gbps ở khoảng cách ngắn (dưới 55 m) với băng thông 250 MHz. Cat6A là phiên bản nâng cao, thường có thêm lớp chống nhiễu, duy trì 10 Gbps trên trọn 100 m ở băng thông 500 MHz, phù hợp cho doanh nghiệp hoặc tòa nhà cần đường truyền bền vững.

Các loại cáp mạng Các loại cáp mạng

Cáp Cat7 / Cat8

Cat7 hỗ trợ băng thông tới 600 MHz, vẫn ở mức 10 Gbps nhưng được bọc chống nhiễu kỹ hơn và tương thích ngược với các chuẩn cũ. Cat8 là bước nhảy đáng kể với băng thông lên tới 2000 MHz và tốc độ có thể đạt 40 Gbps, song chỉ đi được khoảng 30 m. Vì chi phí cao và khoảng cách giới hạn, Cat7 cùng Cat8 chủ yếu phục vụ trung tâm dữ liệu, phòng máy chủ chứ ít khi cần cho mạng gia đình. Như vậy, trong các loại cáp mạng xoắn đôi, mỗi chuẩn lại phục vụ một mục đích sử dụng riêng.

Các loại cáp mạng Các loại cáp mạng

Phân biệt cáp UTP, FTP, STP, SFTP theo khả năng chống nhiễu

Bên cạnh chuẩn Cat, các loại cáp mạng xoắn đôi còn được phân theo lớp chống nhiễu. Việc có cần lớp che chắn hay không phụ thuộc vào môi trường lắp đặt, nhất là khi cáp đi gần nguồn điện hoặc thiết bị phát nhiễu mạnh.

Loại cáp Cấu tạo chống nhiễu Nên dùng khi nào
UTP Không có lớp chống nhiễu, chỉ có vỏ nhựa bảo vệ Môi trường thông thường trong nhà
FTP Một lớp lá nhôm bọc chung các cặp dây Có nhiễu nhẹ, gần đèn hoặc dây điện
STP Lớp chống nhiễu cho từng cặp dây riêng Môi trường nhiễu cao
SFTP Vừa bọc từng cặp vừa bọc tổng thể Nhà xưởng, công nghiệp, nhiễu rất mạnh

Với hầu hết hộ gia đình, cáp UTP đã đủ dùng. Chỉ khi lắp ở nhà xưởng hay nơi tập trung nhiều thiết bị điện, bạn mới cần tới các loại có lớp chống nhiễu để tín hiệu không bị suy hao.

Sự khác nhau về lớp che chắn giữa UTP, FTP, STP và SFTP
Sự khác nhau về lớp che chắn giữa UTP, FTP, STP và SFTP

Cáp quang và ý nghĩa của TX và RX là gì trong đường truyền

Cáp quang truyền dữ liệu bằng xung ánh sáng qua sợi thủy tinh, gồm hai dòng chính là Singlemode cho khoảng cách xa và Multimode cho cự ly ngắn. Trên loại cáp quang hai sợi, dữ liệu luôn chạy theo một cặp gửi và nhận, nên khi tìm hiểu các loại cáp mạng quang bạn sẽ gặp ngay ký hiệu tx rx trên thiết bị.

  • Tx là gì: TX viết tắt của Transmit, là cổng hoặc sợi làm nhiệm vụ phát tín hiệu đi ra ngoài. Nói ngắn gọn, tx là gì chính là chiều dữ liệu được truyền đi.
  • Rx là gì: RX viết tắt của Receive, là cổng hoặc sợi nhận tín hiệu đến. Hiểu rx là gì giúp bạn biết dữ liệu đang được đưa vào thiết bị qua đường nào.
  • Tx và rx luôn đi thành cặp: Cổng TX của đầu này phải đấu với cổng RX của đầu kia thì đường truyền mới hoạt động. Đảo nhầm tx và rx là lỗi đấu nối thường gặp.

Vì vậy, nắm được tx rx là gì sẽ rất hữu ích khi bạn quan sát đèn báo trên bộ chuyển đổi quang điện. Nếu cặp đèn ứng với tx rx không sáng đồng thời, khả năng cao sợi quang hoặc đầu nối đang gặp trục trặc.

Cổng TX phát và cổng RX nhận luôn đi theo cặp trên thiết bị quang
Cổng TX phát và cổng RX nhận luôn đi theo cặp trên thiết bị quang

Nên chọn loại cáp mạng nào theo nhu cầu?

Sau khi đã nắm được các loại cáp mạng, câu hỏi quan trọng nhất là nên chọn loại nào. Lời khuyên của chúng tôi là chọn theo nhu cầu thực tế thay vì chạy theo chuẩn cao nhất, bởi cáp tốt mà thiết bị không hỗ trợ thì cũng lãng phí.

Đối tượng sử dụng Loại cáp gợi ý Lý do
Gia đình, căn hộ Cat5e hoặc Cat6 Đủ tốc độ, chi phí hợp lý
Game thủ Cat6 Độ trễ thấp, ổn định khi tải nặng
Văn phòng vừa Cat6 hoặc Cat6A Nhiều thiết bị, cần băng thông bền
Doanh nghiệp, data center Cat6A, Cat7 hoặc Cat8 Tải lớn, đường truyền 10 Gbps trở lên

Để chọn đúng trong số các loại cáp mạng hiện có, bạn có thể làm theo các bước sau:

  • Xác định tốc độ gói internet đang dùng và khả năng hỗ trợ của thiết bị đầu cuối.
  • Ước lượng khoảng cách đi dây để không vượt giới hạn của từng chuẩn cáp.
  • Cân nhắc môi trường có nhiễu hay không để chọn UTP hay loại có chống nhiễu.
  • Chừa dư băng thông cho hai tới ba năm tới để không phải đi lại dây.
Chọn cáp theo nhu cầu thực tế giúp tiết kiệm chi phí lắp đặt
Chọn cáp theo nhu cầu thực tế giúp tiết kiệm chi phí lắp đặt

KHUYẾN MÃI

Trả trước 12 tháng, tặng ngay 1 tháng cước

Áp dụng cho mọi gói cước Wi-Fi 6 mới đăng ký trong tháng này. Lắp đặt trong 48h, hỗ trợ kỹ thuật 24/7.

ĐĂNG KÝ LẮP ĐẶT INTERNET FPT NGAY

Chọn cáp đúng để tận dụng tối đa internet cáp quang

Dù bạn chọn loại cáp LAN nào trong các loại cáp mạng, tốc độ thực nhận vẫn phụ thuộc trước hết vào đường truyền cáp quang đầu vào. Một sợi Cat6 tốt sẽ kém ý nghĩa nếu gói cước chỉ vài chục Mbps, và ngược lại, gói 1 Gbps cũng khó phát huy nếu bạn dùng cáp lõi nhôm kém chất lượng.

Trong quá trình lắp đặt thực tế, chúng tôi từng gặp nhiều khách than mạng chậm dù dùng gói tốc độ cao, mà nguyên nhân lại nằm ở sợi dây mạng chuẩn Cat5 cũ đi từ nhiều năm trước. Tại FPT Telecom, hạ tầng cáp quang ứng dụng công nghệ XGS-PON cùng modem Wi-Fi 6 thế hệ mới giúp đường truyền ổn định ngay từ điểm đầu. Khi kết hợp với cáp LAN đạt chuẩn, bạn sẽ khai thác gần như trọn vẹn tốc độ đã trả tiền. Dưới đây là một số gói internet cá nhân để bạn tham khảo.

Gói cước Tốc độ Thiết bị, dịch vụ đi kèm Phù hợp Giá cước (chỉ từ)
Giga 300 Mbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6 Người ở một mình, gia đình nhỏ, căn hộ chung cư 195,000 ₫
Sky 1 Gbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6 Người ở một mình, gia đình nhỏ, căn hộ chung cư 195,000 ₫
Giga F1 300 Mbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6, Access Point Phủ sóng ổn định cho nhà ít tầng, diện tích nhỏ 205,000 ₫
Sky F1 1 Gbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6, Access Point Phủ sóng mạnh cho nhà nhiều tầng, không gian rộng 210,000 ₫
Sky F2 1 Gbps / 300 Mbps Modem Wi-Fi 6, 2 Access Point Phủ sóng mạnh cho nhà nhiều tầng, không gian rộng 230,000 ₫

Lưu ý quan trọng trước khi mua cáp: hãy tránh các loại cáp lõi nhôm hoặc cáp trôi nổi không rõ chuẩn. Chúng có thể gây sụt tốc độ, chập chờn và buộc bạn phải đi lại dây, tốn kém hơn nhiều so với khoản tiết kiệm ban đầu.

Câu hỏi thường gặp

Cat5e và Cat6 khác gì nhau?
Cáp mạng Cat5e và Cat6 khác nhau chủ yếu ở tốc độ băng thông, phạm vi truyền dẫn và cấu trúc lõi dây. Trong đó, Cat6 là dòng cáp nâng cấp hơn, cho khả năng truyền dữ liệu với tốc độ cao hơn, đồng thời hạn chế nhiễu tín hiệu hiệu quả hơn so với Cat5e.
Đi cáp nào cho nhà dùng internet cáp quang?
Phần cáp quang do nhà mạng kéo tới nhà, còn bên trong nhà bạn nối từ modem ra thiết bị bằng cáp LAN. Trong các loại cáp mạng, Cat5e hoặc Cat6 là phương án hợp lý cho phần lớn gia đình.
TX và RX khác nhau ra sao?
Đây là câu hỏi giúp làm rõ tx rx là gì. TX là đường phát tín hiệu đi, RX là đường nhận tín hiệu về. Hai đường này luôn đi theo cặp và phải đấu đúng chiều thì kết nối mới thông.
Cáp Cat8 có cần cho gia đình không?
Không cần. Cat8 sinh ra cho trung tâm dữ liệu, chi phí cao và chỉ đi được khoảng 30 m, vượt xa nhu cầu của một hộ gia đình thông thường.
Cáp UTP có chống nhiễu được không?
UTP không có lớp che chắn nên chỉ phù hợp môi trường ít nhiễu trong nhà. Nơi nhiều thiết bị điện hoặc nhà xưởng nên dùng FTP, STP hay SFTP để giữ tín hiệu ổn định.

Tham khảo thêm:

Hiểu rõ các loại cáp mạng không chỉ giúp bạn mua đúng sợi dây mà còn tránh lãng phí và những lần đi lại dây không đáng có. Nếu bạn ở căn hộ hay nhà phố với nhu cầu thông thường, Cat5e hoặc Cat6 kết hợp một đường cáp quang ổn định là đủ; còn doanh nghiệp tải nặng mới nên cân nhắc Cat6A trở lên. Quan trọng nhất, dây mạng tốt cần đi cùng một gói internet chất lượng để phát huy hết giá trị, và đội ngũ FPT Telecom luôn sẵn sàng tư vấn đường truyền phù hợp cho bạn.

Lưu ý: Giá bán và các chương trình khuyến mãi có thể thay đổi tùy thời điểm. Các bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi để được báo giá chi tiết nhất